تبلیغات
تارنمای شخصی امیرحسین احمدنیا - جغرافیای شهرستان مه ولات

بخش های سایت

-  
صفحه نخست وب سایت شخصی امیرحسین احمدنیا

مطالب خواندنی

آموزش مجری گری و فن بیان

مناسبت ها

نمونه متن مجری

احمدنیا

موضوعات

نویسندگان

  • تعداد پست ها: [cb:blog_category_post_count]
  1. ویژگیهای جغرافیای طبیعی

مقدمه :شهرستان مه ولات در منطقه شمال شرق کشور واقع شده است و تقریبا در مرکز استان خراسان رضوی و مشرف به کویر نمک شهرستان بجستان می باشد .از نظر آب و هوا بخش عمده ای از این شهرستان در محدوده گرم وخشک با بارندگی کم و تابستانهای داغ و زمستانهای خشک وسرد واقع گردیده است . این شهرستان از موقعیت ارتباطی منحصر به فردی در رابطه با راههای ارتباطی بین شمال و جنوب را دارا می باشد .با وجود شرایط آب و هوای مناسب برای کشت درختان پسته در استان خراسان رضوی رتبه اول از نظر سطح زیرکشت و تولید برخوردار است ولی به دلیل برداشتهای بی رویه از آبهای زیر زمینی و کاهش بارندگی و وجود خشکسالیهای اخیر با بحران کمی و کیفی آب روبرو شده است .

1.1.3 موقعیت جغرافیایی
موقع ریاضی : شهرستان مه ولات به مركزیت شهر فیض آباد از توابع خراسان رضوی در فاصله 200 كیلومتری مشهد مقدس با مساحتی در حدود 3734 كیلومتر مربع بین طولهای جغرافیایی 58 درجه و 17 دقیقه تا 59 درجه و 6 دقیقه و عرضهای جعرافیایی 34 درجه و 47 دقیقه تا35درجه و32 دقیقه  واقع شده است . ( نقشه شماره 3 ) نقشه شماره 3 :   موقعیت شهرستان  مه ولات در استان خراسان  رضوی و ایران منبع : ( اسماعیلی 1386 ص 27)

موقع نسبی : این شهرستان از شمال به شهرستان تربت حیدریه ، از شرق به شهرستان رشتخوار، از جنوب به شهرستان گناباد و از غرب به شهرستانهای خلیل آباد و كاشمر محدود می شود. شهرستان مه ولات در مسیر راههای ارتباطی شمال و جنوب و شرق وغرب استان واقع گردیده و یكی از مناطق مهم كشاورزی استان خرسان رضوی می باشد .مساحت :این شهرستان  مساحتی در حدود 56/3350 كیلومتر مربع با طول جغرافیایی 58 درجه و 50 دقیقه و عرض جعرافیایی 34 درجه و 54 دقیقه را شامل می شود مساحت شهرستان مه ولات  حدود 38/1 درصد     استان خراسان رضوی و یا   491/1 درصد کل مساحت  كشور می باشد  و بیشتر در جهت طول جغرافیایی دارای كشیدگی است .

3.1.2 توپوگرافی به طور كلی از جنوب تربت حیدریه به طرف مه ولات از ارتفاعات كاسته شده و تنها در بخش شرقی به سمت رشتخوار بر تراكم ارتفاعات افزوده می گردد .ارتفاعات منطقه را می توان به دو رشته تقسیم كرد : اول  ارتفاعات شمالی  مه ولات كه شامل  كوه های  شصت دره و كال سالار ، كوه سماق با 2218 متر ، كوه تیغ سیاه با 2250 متر ، كوه تیغ سبز با 2287 متر می شوند و بلند ترین  نقاط منطقه را دارا می باشد. دوم  پایكوه ها و ارتفاعات كوههای كم ارتفاع مر كزی و شرقی مه ولات است . كوه حاجی میری ( شكسته حاجی میر ) با 1281 متر ، شكسته  كوهیك با 1307 متر در بخشهای شرقی  و مركزی  مه ولات  از این جمله اند . منبع (نقشه 250000/1 توپوگرافی شهرستان )و( نقشه شماره 4)

نقشه شماره 4 :  نواحی ارتفاعی شهرستان مه ولات منبع : (اسماعیلی 1386ص 29)
3.1.3  زمین شناسی از نظر چینه نگاری می توان مهم ترین  سازند ها و لیتولوژی آنها را به صورت زیر بر اساس  نقشه های زمین شناسی 250000  : 1 و 100000  : 1  سازمان زمین شناسی كشور به شرح ذیل  طبقه بندی كرد .الف : سازند های دوره دو نین فوقانی ب: ماسه سنگ های  میوسن تحتانی ج: رسوبات  میوسن فوقانی د: سازندهای پلیوسن ه: سازند های كواتر نری منطقه دشت مه ولات دارای گسل ها و شكستگی های تكتونیكی  زیادی است كه تحت تاثیر فعالیت های لرزه خیزی گسل درونه كه خود یكی از گسل های مهم  خاورمیانه می باشد قرار دارند .( درویش زاده 1370 ص202 )

به طور كلی در دشت مه ولات  چند گسل وجود دارد : گسل سنگل آباد ، گسل بشرویه ،گسل امیر آباد ، گسل  فیض آباد ، بند لوچك و گسل مهنه . این گسل ها  با جهات شمالی – جنوبی و یا شرقی – غربی عموماً در غرب ، شرق و جنوب منطقه مورد مطالعه واقع گردیده و فعالیت های آنها به دلیل مربوط بودن به چین خوردگی آلپی هنوز ادامه دارد. از این نظراین گسلها بر حركات زلزله خیزی منطقه مؤثرند. یكی دیگر از اختصاصات تكتونیكی منطقه مورد مطالعه وجود چین خوردگی است . این چین خوردگی ها عمدتاً به صورت طاقدیس و ناودیس ظاهر شده اند . از مهمترین طاقدیس های منطقه طاقدیس كوه كوچه در غرب ، طاقدیس اسكندر آباد در بخش مركزی و طاقدیس های بخش شرقی منطقه می باشد .به طور كلی سه گسل اصلی بر مه ولات مؤثر بوده كه موجب زمین لرزه های این منطقه می شوند1- گسل درونه 2- گسل قوریجه 3- گسل سریث. آمیزه های رنگین یا افیولیت ملانژ ها از دیگر  اختصاصات تكتونیكی منطقه می باشد. افیولیت ملانژ ها رسوبات آتشفشانی و آذرین هستند كه در اثر برخورد میكروپلیت ها در اواخر دوران دوم تا اوایل  دوران سوم به وجود آمده است .[مؤسسه تحقیقات جهان پژوهش توس،1383 ].

1.4.3 ژئو مورفولوژی :واحدهای ژئومورفولوژی شهرستان مه ولات به قرار زیرند :

3.1.4.1  واحد دشت این واحد ژئو مورفولوژی كه بیشترین مساحت سر زمین مه ولات را در بر می گیرد شامل مناطق نسبتا هموار ، با سطح توپوگرافی ملایمی است . دشت های منطقه مورد مطالعه از نظر نوع رسوبات آنها متفاوت بوده كه می توان آنها را به  دشت های  رسی  ، ماسه بادی و دشتهای  مركب  از رس و ماسه بادی  تفكیك نمود .[موسسه تحقیقاتی جهان  پژوهش توس ،1383]

1.دشت ازغند: دشت ازغند در بخش شمالی شهرستان واقع شده است .این دشت به سبب نزدیكی به كوهستانهای شمالی از وسعت كمی نسبت به دشت فیض آباد برخوردار است . اراضی این دشت بوسیله  قنات ،روانابهای سطحی ، چاههای عمیق و نیمه عمیق با عمق كم  آبیاری می شود . با توجه به قرار گرفتن در ارتفاع بالا نوع محصولات كشاورزی و باغی   خاص منطقه را دارا می باشد .مثل محصولات سر درختی آلبالو ، زردآلو، گردوو ........ و محصولات زراعی مثل گندم و جو نیز كشت می شود . اما گاهی سرمازدگی بهاره بخش عمده محصولات سردرختی را از بین می برد و درآمد كشاورزان كاهش می یابد .

2.دشت فیض آباد: دشت فیض آباد در بخش مركز و جنوب شهرستان واقع شده است .این دشت بدلیل آب و هوای گرم وخشك مستعد كاشت محصولات گرمسیری و با توجه به اینكه نوع آب از نظر كیفی تغییر میكند و میزان شوری آن بالا است ،كشت درختان شورپسند مثل پسته رایج است .در بخش شمالی دشت فیض آباد به دلیل سبكی آب و نوع خاك كشت انار رایج می باشد .این دشت بخش بزرگی از میزان محصولات تولید ی  كشاورزی و محصولات دامی را بر عهده دارد  ولی بعلت برداشت بی رویه از منابع آب زیر زمینی ، جزو دشتهای بحرانی استان خراسان رضوی محسوب می شود .

3.1.4.2 نمكزارها و ریگزارها واحد ژئو مورفولوژیك ریگزارها  و نمك زارها در جنوب  منطقه دارای  تبخیر بالا  و املاح نمكی در خاك است كه باعث شده سطح دشت نمك بسته و در آنها دق نمكی  به وجود آید . مثل دق حاجی اسحاق.

3.4.1.3 واحد ارتفاعات ( كوهستان ) واحد كوهستان در بخش شمالی مه ولات است . در واحد كوهستان تراكم آبادی ها و جمعیت بیشتر بوده در حالی كه به طرف جنوب  و نزدیك شدن به ریگزارها از تراكم آبادی های منطقه كاسته می شود .

3.1.5 خاكها: مهمترین عوامل موثر در تكامل خاك عبارتند از : آب و هوا ،موجودات زنده ، سنگ مادر نا همواریها و فعالیت انسان و آب و زمان . مساحت زمین هایی كه برای كشت كلیه محصولات آبی  مه ولات مناسب است حدود 10000 هكتار است . مقدار نمك خاك به طرف جنوب افزایش می یابد و به تدریج این زمینها به زمینهایی تبدیل می شوند كه حتی در روی سطح آنها مقدار كمی نمك وجود دارد . در جنوب دشت مه ولات  خاكها شور بوده و مساحتی حدود 6000 هكتار را در بر می گیرد . این اراضی در حاشیه كویر قرار گرفته اند . فرسایش بادی نیز در اینجا وجود دارد . (نقشه شماره 5) نقشه شماره 5: نقشه پراکنش آبادیها و کاربری اراضی  در شهرستان مه ولات

3.1.6 پوشش گیاهی و جانوری پوشش گیاهی به اقلیم وابسته  است . رشد گیاهان به حرارت ،نور و رطوبت بستگی دارد . بطور كلی پوشش گیاهی مه ولات به دو دسته تقسیم می شود:

1- پوشش گیاهی طبیعی

2- پوشش گیاهی مصنوعی

دسته اول  شامل طاق ،اشنیان ،شوردانه ،خارشتر،چرخه ،كنگر،اسپند،درمنه،گون ،تلخ بیان  می باشد. پوشش گیاهی مصنوعی  نیز بیشتر در نواحی كه در معرض وزش بادهای مداوم  بصورت طوفانهای شن  بوده اند . گیاهان این نواحی ایجاد شده اند كه توسط انسان كشت می شود و تحت حفاظت قرار می گیرد عبارتند از : طاق ،درمنه و جعفری وحشی (ارتی پلكس)در مجموع پوشش گیاهی غالب منطقه مه ولات در دشتها عمدتاً  شور دانه ، طاق ،خارشتر ،اسپند و در ارتفاعات گون و درمنه است.زندگی جانوری تابع  پوشش گیاهی منطقه و اقلیم ناحیه می باشد و حضور جانورانی چون روباه ،شغال ، موش ، انواع مار ، گرگ و غیره در منطقه وجود دارد. (نقشه شماره 6)

نقشه شماره 6 : نقشه پراکنش آبادیها و پوشش گیاهی  در شهرستان مه ولات

3.1.7 ویژگیهای اقلیمی بطور كلی سه عامل مهم و اساسی در اقلیم كشور و بالطبع در شهرستان مه ولات دخیل هستند. این عوامل عبارتند از :

عوامل درونی : شامل ارتفاع ،عرض جغرافیایی ،دوری و نزدیكی به دریا و پوشش گیاهی زمین که عملكردی محلی دارد .

عوامل سیاره ای : شامل پرفشار جنب حاره ای ، رود باد جنب حاره ای باد های غربی فرود بلند مدیترانه ای و سیستم های سینوپتیك  برون حاره  شامل سیكلونهای مدیترانه ای و امواج كوتاه و بادهای غربی ، جبهه قطبی رودباد.عوامل درونی با زمان چندان تغییر نمی كند و حالت متعارف اقلیمی یك محل می باشند . این عوامل در مقایسه با عوامل همسایه  و سیاره ای در شكل دهی  به اقلیم شهرستان حكم زیر ساخت را دارد . به بیان دیگر استخوان بندی اقلیم شهرستان را ارتفاع ،عرض جغرافیایی ،دوری و نزدیكی به دریا و پوشش گیاهی زمین می سازند . تغییرات روزانه ،ماهانه ،و سالانه هوا كه به منزله انحراف از میانگین از این زیر ساخت تلقی می شود ناشی از پسروی و پیشروی و پیدایش و ناپدید شدن عوامل همسایه و سیاره ای است .نقش ارتفاع و عرض جغرافیایی در آرایش نواحی اقلیمی  شهرستان بسیار مهم  می باشد ،به طوری كه تغییرات آب و هوایی شمال و جنوب شهرستان عمدتاً از پیكربندی  ناهمواریها پیروی می كند .نقش ناهمواریها در آرایش مكانی دمایی شهرستان بسیار آشكار است و در همه جا با افزایش ارتفاع از دمای هوا كاسته می شود كه عمدتاً جهت آن شمالی – جنوبی می باشد .اثر ناهمواریها بر بارش در سطح شهرستان كاملا مشهود است  و دارای  همبستگی مستقیم و معنا داری می باشد به طوری كه نواحی شمالی شهرستان دارای ارتفاع بیشتر از بارش بیشتری  نسبت به نواحی پست جنوبی برخوردار  است . از  عرض جغرافیایی به عنوان عامل مهم در زاویه تابش  و میزان انرژی در یافت شده می توان یاد كرد و از طول جغرافیایی به عنوان موقعیت نسبی ، نسبت به توده های هوای كه از غرب وارد كشور می شود .[ اسماعیلی ،1386 :ص 33]

3.1.8 تحلیل عناصر اقلیمی  شهرستان بدلیل تغییرات  در شرایط توپوگرافی ، تغییرات مكانی عنصر دما در شهرستان بسیار چشمگیر می باشد .نقش ناهمواریها در آرایش مكانی دمایی شهرستان بسیار آشكار می باشد . این مسئله را می توان  گاهاً  در نوع ریزشهای جوی نیز مشاهده كرد بطوری كه نواحی مرتفع شمالی  شهرستان دارای ریزش برف بیشتری  نسبت به نواحی جنوبی می باشد. اختلاف دمای 8 درجه در فاصله افقی 75 كیلومتری شمال و جنوب شهرستان و در مساحتی به اندازه 3734 كیلومتر مربع  بسیار چشمگیر است . همانطور كه در نقشه  شماره(7)  مشاهده می شود نواحی مرتفع شمالی  با ارتفاع 2000 متر دارای دمای متوسط 12 درجه سانتی گراد و نواحی جنوبی با ارتفاع 850 متر دارای دمای متوسط سالانه 20 درجه سانتی گراد می باشد. این اختلاف شدید دمایی در شكل دهی نواحی با  اقلیم متفاوت مؤثر است .همانند دما بارندگی  از الگوی آرایشی  توپوگرافی  تبعیت می كند و با آن رابطه ای مستقیم دارد  به گونه ای كه نواحی شمالی شهرستان با متوسط 250 ملی متر بارندگی  حدود دو ونیم برابر بارندگی بیشتر از نواحی جنوبی با 100 میلی متر دریافت می كند. چنین توزیع مكانی نامناسبی ،ذكر میانگین بارشی را برای كل شهرستان با مشكل مواجه می كند در نقشه شماره( 8) تغییرات چشم گیر میزان بارندگی را بر روی منحنی های بارشی در سطح شهرستان مشاهده می شود. علاوه بر آن توزیع زمانی بارندگی در شهرستان بسیار ناهمگون می باشد به طوری كه در جدول شماره 5 كه توزیع فصلی بارندگی شهر فیض آباد را نشان می دهد ،مشاهده می شود قسمت عمده از بارندگی وبه عبارتی 57 درصد  از بارندگی سالیانه در فصل زمستان ریزش میكند و در فصل بهار هم كه 20 درصد از بارندگی  سالیانه را به خود  اختصاص  داده است . سهم فروردین  بسیار چشمگیرتر است . این موضوع در مورد بارندگی فصل پائیز  هم صدق می كند . در این فصل هم اكثر بارندگی ها در اواخر فصل رخ می دهد.در نتیجه گیری كلی از بارش شهرستان می توان عنوان كرد كه این عنصر اقلیمی  از توزیع زمانی و مكانی  بسیار نامناسبی  برخوردار است . به عبارتی علاوه بر اینكه  شهرستان از نزولات جوی  كم برخوردار است همین مقدار كم  هم در مدت زمان  كوتاه ریزش می كند و عمدتاً در زمانی كه محصولات نیاز آبی زیادی دارند ، فاقد بارندگی در سطح شهرستان هستیم .نقشه شماره 7:  نقشه نواحی هم دما در شهرستان مه ولات منبع : اسماعیلی 1386ص37 نقشه شماره 8 : نقشه  نواحی خطوط هم بارش  شهرستان مه ولاتمنبع : اسماعیلی 1386 ص 3

3.1.9 تعیین نوع اقلیم شهرستان بدلیل تغییرات قابل ملاحظه شرایط توپوگرافی و ارتفاعی در سطح شهرستان مه ولات تعمیم یك نوع اقلیم كه همه  نواحی  مرتفع شمالی و جنوبی را در بر گیرد خالی از اشكال نخواهد بود. از طرفی بدلیل عدم وجود ایستگاه هواشناسی درشهرستان  ، جهت استفاده از ایستگاه های مجاور لازم است ابتدا تغییرات مكانی پارامترهای  اقلیمی در سطح منطقه شناسایی شود و با لحاظ كردن این تغییرات نسبت به آمارسازی اقدام گردد كه با توجه به محاسبات صورت گرفته و آمارهای بدست آمده نسبت به تعیین نوع اقلیم شهرستان اقدام و نتایج زیر حاصل شد . اقلیم نواحی شمالی  شهرستان در طبقه بندی  كوپن از نوع (Bsk ) نیمه خشك سرد می باشد ولی نواحی  جنوبی شهرستان كه دارای بارندگی  متوسط 150 میلیمتر و دمای متوسط 19 درجه  سانتی گراد می باشد  از نوع (Bwh ) یا آب و هوای بیابانی گرم قرار می گیرد .بر اساس  طبقه بندی  دمارتن  نیز كه دو پارامتر بارندگی  سالانه  و درجه حرارت سالیانه لحاظ می شود نوع اقلیم در كل شهرستان خشك می باشد .بر اساس  فرمول آمبرژه كه عوامل  آب وهوایی منطقه میانگین حداكثرهای  در جه حرارت به كلوین  در گرمترین ماه سال و میانگین حداقل های  درجه حرارت به سردترین ماه سال به كلوین  و میزان بارندگی  متوسط سالیانه  منطقه به میلیمتر  است كه بر اساس آن اقلیم منطقه خشك وسرد تعیین گردید .(اسماعیلی رضا1386 ص  40و39)3-1-10

منابع آب الف: آبهای سطحی مجموعاً در كشور ما بویژه در مناطق خشك  و نیمه خشك  بیابانی آن آب فراوانی به  هدرمی رود. در این مناطق  كه طبیعت در طی ماهها و حتی سالها در مورد باریدن باران امساك می كند ، ناگهان  لطف خدا ظاهر می شود، در مدت كوتاهی ، در منطقه ای محدود بارانهای سیل آسا جاری كه منجر به جریان شدید  و ناگهانی  سیل در مسیل و بستر خشك رودخانه می شود .[كردوانی پرویز،1363 :ص151]

آبهای سطحی مه ولات عمدتاً  شامل رودخانه های فصلی است  كه عبارتند از كال خالصه ،كال خوشدره ،كال زرنوخ ،كال آلی ،كال خشك ، كال نمك ،كال ازغند ، كال ریگی ،كال تكریز كه عمدتاً با مسیرهای كوتاه در  دشت مه ولات جریان دارند .رودهایی كه در مه ولات جاری هستند عبارتند از : رود حصار ، رود معجن ، رود سرخ آباد و رود خانه شادمهر  و این رودخانه ها بدلیل  اینكه در بالا دست سطح زیر كشت افزایش داشته ،بخشی از منابع آب برای زمینهای بالا دست مورد نیازمی باشد كه آب كمتری را به پایین دست می فرستند .رودهایی كه تمام یا قسمتی از آنها در شهرستان جاری است :1-  رود حصاراین رود از دامنه  جنوب چهل تن سرچشمه می گیرد . رشته ای  به نام كال اصل كاریز از كوه سنگ سفید ، رشته ای  به نام كال صلوات از قاسم آباد و رشته ای دیگر به نام كال آب سیاه از قله چهل تن ،به هم پیوسته ، از جنوب حصار به سمت غرب پیش می رود و آنگاه  رود دربی  از شصت دره  و كوه كمر استوم پس از گذشتن از  رود معجن به سه رشته غربی پیوسته ، مجموعاً به نام رود حصار  به طرف  جنوب  جاری و وارد كال ازغند می شود.2-  رود معجن سرچشمه این رودخانه  چشمه زندگی  در سلسله جبال چهل تن و در 54 كیلومتری  شمال غرب تربت حیدریه است . نخست از غرب به شرق جریان پیدا می كند  و در 4 كیلومتری  روستای  رود معجن  در مسیر  خود آبشار زیبایی  را بوجود می آورد كه بالغ بر 28 متر ارتفاع دارد. این جریان آبادیهای مسیر خود را  مشروب ساخته  در چهار كیلومتری جنوب روستای رود معجن  داخل رود خانه حصارچه می شود  و هر دو به طرف جنوب جریان می یابند و به كال ازغند می ریزند . این رودخانه در محل  روستای  سلطان آباد  وارد دشت  ازغند می شود  و اكنون بر روی محل خروجی این رودخانه بند احداث گردیده است تا بتواند با تقویت آبهای زیر زمینی كمكی به بحران كم آبی محل و شهرستان كرده باشد.3-  رود سرخ آباد آنچه به این  نام خوانده می شود در واقع همان است كه در قسمت علیا خود به رود بایگ  شهرت دارد و علاوه بر شاخه بایگ  رود خانه قلعه جوق  را نیز به همراه خود دارد . این رشته اخیر از 2 كیلومتری  جنوب فدیهه سرچشمه گرفته و به طرف  جنوب سرازیر  می شود ، آنگاه با سیراب كردن زرمهر و خوشدره ، در پایین ظهیر آباد تشكیل جریان واحدی را می دهند و به سوی دشت فیض آباد جریان می یابد .[عصاران  ،1374 ]4-  رودخانه شادمهر رودخانه شادمهر از ارتفاعات جنوب  حوضه كوه تیغ پایین  سرچشمه می گیرد . سیلاب این رودخانه نیز در تغذیه سفره آب زیر زمینی دشت ازغند نقش زیادی دارد .[ خسروی ، 1366 :ص238]

2-منابع آبهای زیر زمینی سفره های آب زیر زمینی از نظر كمی  و كیفی  در نقاط مختلف ناحیه دشتی تفاوت می كنند؛ بطوریكه در دامنه ارتفاعات در محدوده مخروط افكنه ها از سایر نقاط بهتر است . وجود حدود 400 حلقه چاه عمیق در  دو دشت  فیض آباد و ازغند  سالیانه حدود 320 میلیون متر مكعب آب را به سطح زمین منتقل می كند و باعث مشروب شدن اراضی كشاورزی و سایر مصارف عمومی می گردد. تعداد 30 حلقه چاه در دهستان  ازغند و تعداد 370 حلقه در قسمت دشت فیض آباد  وجود دارد. تعداد قناتها در دشت فیض آباد  62 رشته است ، لیكن به علت اینكه چشمه ها عمدتاً در دامنه ارتفاعات و یا داخل دره های كوهستانی برفگیر جریان پیدا می كنند، به علت وضعیت خاص دشت در فیض آباد  چشمه های فراوان جریان نداشته و تعداد كل آنها به 27 رشته می رسد .(جداول شماره 3 و 4 ) جدول شماره 3: وضعیت منابع آب كشاورزی سال 84---83  شهرستان مه ولات
منابع آبی     چاه عمیق(حلقه)     چاه نیمه‌عمیق (حلقه)     قنات دایر(رشته)     چشمه دایر(دهنه)     رودخانهدائمی     جمع
تعداد     338     71     98     19     1    
میزان استحصالآب(m3) درسال     167730000     12270000     19900000     1198000     18000000     219098000
تعداد چاههای برقی:349     تعدادچاههای دیزلی: 60     تعدادچاههای غیرمجاز:-










منبع : جهاد كشاورزی  مه ولات 84-83جدول شماره4 : منابع آبهای زیرزمینی و

مقدار تخلیه سالانه آن در شهرستان مه ولات در سال آبی 85—84


مه ولات     چاه عمیق     چاه نیمه عمیق     قنات     چشمه
تعداد     تخلیه سالانه     تعداد     تخلیه سالانه     تعداد    
تعداد     تخلیه سالانه
279     40/296     59     24/2     29     99/11     1     032/0

ماخذ : مركز آمار ایران 1385 3-2    ویژگیهای جغرافیای انسانی

3-2-1   جغرافیای سیاسی  شهرستان مه ولات این شهرستان دارای دو بخش مركزی به مركزیت شهر فیض آباد و بخش شادمهر به مركزیت روستای شادمهر می باشد . بخش مركزی دارای دو دهستان به نام های مه ولات جنوبی به مركزیت روستای مهنه و حومه به مركزیت روستای عبدل آباد و بخش شادمهر نیز دارای ودو دهستان به نامهای  دهستان مه ولات شمالی به مركزیت روستای دوغ آباد و دهستان ازغند به مركزیت روستای شادمهر می باشد.( نقشه شماره 9)

نقشه شماره 9 : نقشه تقسیمات سیاسی شهرستان مه ولات

3-2-2  جغرافیای جمعیت :بر اساس سرشماری عمومی و نفوس مسكن سال 1385  جمعیت شهرستان 47663 نفر اعلام گردیده است .در نقطه شهری معادل 15151 نفر ساكن و مابقی در روستاهای شهرستان سكونت داشته اند .( جدول شماره 5)از مجموع جمعیت شهرستان 69% در سكونتگاههای روستایی ساكن می باشد و این نشان می دهد كه توجه به روستا و ایجاد زمینه های توسعه پایدار و حفظ و نگه داری جمعیت  در مناطق روستایی باید از اولویتهای  برنامه ریزی باشد . چنانچه در زمینه حفظ و پایداری منابع آب كاری نشود شاهد مهاجرت روستائیان به مناطق شهری همجوار خواهیم بود .( نمودار شماره 2)جدول شماره 5 : جمعیت شهرستان مه ولات به تفكیك شهری و روستایی سال 1385
جمعیت شهرستان سال 1385     جمعیت شهری     جمعیت روستایی
47663 نفر     15151نفر     32512 نفر

ماخذ :( مركز آمار ایران 1385)ماخذ : مركز آمار ایران 13853-2-3   تراكم های جمعیتی :الف – تراکم نسبی :با توجه به جمعیت 47663 نفری شهرستان و مساحت آن، تراكم نسبی حدوداً 22/14 در هر كیلومتر مربع بدست می آید .با توجه به تراكم نسبی استان 78/43 نفر از تراكم كمی برخوردار است . اما وجود نمكزارها و زمین های كویری در بخش جنوبی مانع از جذب  جمعیت شهرستان گردیده است ودر بخشهای مركزی و شمال جمعیت بیشتری  ساكن می باشد . ب ـ تراكم زیستی: میزان تراكم زیستی یا حیاتی جمعیت عبارت است از رابطه میان وسعت زمین های زیر كشت یا قابل كشت یك منطقه با جمعیت آن و به سخنی دیگر نسبت تعداد جمعیت در واحد زمین زراعی.
P     =     تعداد كل جمعیت     = میزان تراكم زیستی
S(Hectar)     مساحت كل زمینهای قابل كشت

بر این اساس تراكم زیستی شهرستان  معادل 43% نفر در هكتار می باشد .با مقایسه با تراكم زیستی استان كه معادل71/1 در هكتار است تراکم زیستی شهرستان مه ولات از استان کمتر است . 3-2-4   مراكز جمعیتی و سکونتگاهی :فرمانداری شهرستان مه ولات درشهر فیض آباد واقع است. این شهر براساس سرشماریهای انجام گرفته  روند جمعیت رو به رشدی دارد. بر اساس آخرین سرشماری سال 1385 دارای جمعیت 15151 نفر می باشد و سایر جمعیت در روستاهای شهرستان ساكن می باشند . برخی از روستاها افزایش جمعیت داشته و برخی با كاهش جمعیت روبرو هستند .جدول ذیل  آمار روستاهای بالای 250 خانوار و جمعیت شهر فیض آباد را نشان می دهد .( جدول شماره 6) و (نمودار شماره 3)

جدول شماره 6 :آمار جمعیت روستاهای نمونه و تنها نقطه شهری سال 1385
نام شهر/روستا     تعداد خانوار     جمعیت     مرد     زن
فیض آباد     3833     15151     7675     7476
عبدل آباد     1435     5561     2815     2746
شادمهر     848     3369     1734     1635
دوغ آباد     876     2954     1497     1457
مهنه     744     2842     1427     1415
حسن آباد     416     1637     800     837
ازغند     402     1313     626     687
خیرآباد     351     1296     613     683
همت آباد     316     1484     775     709
جنت آباد     289     1210     622     588
چنار     271     1076     535     541
احمد آباد     256     1156     605     560
شمس آباد     256     950     481     469







ماخذ : مركز آمار ایران 1385ماخذ: مركز آمار ایران 1

3853-2-5  الگوی استقرار مراكز جمعیتی در سطح شهرستان :پیدایش و استقرار  مكانی  مراكز جمعیتی  و آبادیها در ارتباط مستقیم با  وجود منابع آب بوده است . مخصوصا در ایران هر كجا امكان دسترسی به آب بوده در آن مكان آبادی به وجود آمده است . درشهرستان مه ولات نیز بدلیل اینكه در گذشته از  قنات و آبهای سطحی و جاری جهت كشت و زرع استفاده می شده است ،آبادی ها در مكانهایی استقرار یافته اند که در كنار مسیر كالها  و یا در مکانهایی که  امكان ایجاد قنات و رساندن آب به مزارع و باغات وجود داشته است بوجود آمده است . لذا استفاده از قنات و روانآبها و چاههای عمیق و نیمه عمیق در استقرار و پایداری جمعیت سكونتگاهای روستایی و شهری تاثیر گذاربوده است.

3-2-6  انواع روستاهای شهرستان بر اساس  محل استقرار  جغرافیایی:

:1- روستاهای  كوهستانی (دره میان كوهی ):بیشتر در دره های كوهستانی شمال و شرق  شهرستان واقعند . منابع آب این روستاها  بیشتر چشمه سارها و قناتهای كوتاه و كم عمق می باشد  واز رودخانه های فصلی نیز استفاده می شود . اینگونه روستاها را در دهستانهای ازغند و مه ولات شمالی می توان دید .نمونه آن مثل قلعه جوق ، چنار ......... است .2- روستاهای  دشتی (بیابانی ): اینگونه روستاها در محدوده دشت ازغند و دشت فیض آباد  واقع شده اند. منابع تامین آب  از چاههای عمیق و نیمه عمیق  و قناتهای  طویل و عمیق  است  كه برخی آب شیرین دارند و چاههای حفرشده در این روستا عموما برروی مخروط افكنه واقع شده اند. مثل فتح آباد ،جنت آباد ، مهنه ........ 3-  روستاهای كوهپایه ای (نیمه بیابانی ) : این گونه روستاها در روی مخروط افكنه ها واقع شده اند . منابع آب آنها از چاههای عمیق و نیمه عمیق و قناتها  تامین می گردد . بدلیل  اینكه در ابتدای مخروط افكنه ها واقع شده اند زمین های كشاورزی مناسب ندارند و بیشتر زمینهابه كشت باغات اختصاص داده شده است . مثل ازغند ، زرمهر ، علی آباد ..........( نقشه شماره 10) نقشه شماره 10 : نقشه پراکنش آبادیها  و رود خانه ها در شهرستان مه ولات

3-2-7  جغرافیای اقتصادی شهرستان:اساس اقتصاد شهرستان مه ولات را بخش كشاورزی و فعالیتهای مربوط به آن تشکیل می دهد.بیشترین نیروی فعال شهرستان در این بخش  مشغول به فعالیت اند؛به گونه ای که 90%  از کل شاغلین  شهرستان را شامل می شود . اما این بخش بدلیل اینكه بیشترین  سهم بهره برداری  از منابع آب را دارا است ، متاسفانه بدلیل  خرده مالكی و شیوه های سنتی آبیاری ، عدم استقبال كشاورزان از شیوه های جدید كشاورزی  بدلیل سرمایه بر بودن آنها ، ناآگاهی و عدم آموزش آنها و اینكه میزان هدر دهی آب در شیوه های سنتی  بسیار بالا است در نتیجه بخش عمده آب  بدون بهره وری صحیح از دست می رود. در حالی که شهرستان با بحران کمبود آب مواجه است ، سایر بخشهای اقتصادی ( خدمات و صنعت ) تعداد شاغلین کمی را به خود اختصاص داده است .3-2-8   کاربری زمین :با توجه به  وضعیت منابع طبیعی  و اراضی كشاورزی  شهرستان  بخش عمده اراضی به صورت مراتع كه عمداً از نوع فقیر می باشد را شامل می شود  . وسعت زمینهای بیابانی و كویری  نیز  قابل توجه است وبدلیل عملكرد نادرست مردم در جهت بهره برداری درست از خاک و آب  به اراضی بیابانی و كویری افزوده می شود . اراضی جنگلی  كه عمدتاً به صورت دست كاشت و مصنوعی می باشدجهت جلوگیری از بیابانزایی احداث گردیده است .در این شهرستان بدلیل ریزشهای كم جوی و نامناسب بودن آن از نظر زمانی و مكانی اراضی زیر كشت دیم بسیار محدود است  .(جداول شماره 7و8) ، ( نمودارهای شماره 4 و5 ونقشه شماره 5) جدول شماره 7 : وضیعت منابع طبیعی واراضی كشاورزی شهرستان مه ولات    86--85      واحد:هکتار
وسعت مراتع     142487     وسعت جنگل     11437     وسعت كویروبیابان     60843
اراضی قابل كشت     41690     اراضی آبی     40920     اراضی دیم     770
سطح زیركشت محصولات زراعی     24000     سطح زیركشت محصولات باغی     17690

منبع : جهاد كشاورزی مه ولات منبع : جهاد كشاورزی شهرستان  مه ولات نقشه شماره 5: نقشه پراکنش آبادیها و کاربری اراضی  در شهرستان مه ولات جدول شماره 8 : کاربری اراضی  شهرستان مه ولات   سال 1385                       ( هكتار)
نام شهرستان     اراضی زراعی     جنگل     مرتع     اراض مسكونی     پدیده های بیابانی فاقد پوشش گیاهی     منابع آبی
مه ولات     110539     11601     142478     1048     60843     2500

ماخذ: مركز آمار ایران 1385 ماخذ: مركز آمار ایران 1385 3-2-9   وضعیت كشاورزیاز335056  هكتار مساحت شهرستان 142487 هكتار مراتع ،41 هزار هكتار  مزارع و باغات و مابقی  مناطق مسكونی ، ابنیه و تاسیسات می باشد . آب مورد استفاده در كشاورزی  عمدتاً از منابع زیر زمینی و تاحدودی آب های سطحی  تامین می شود كه شامل چاه عمیق 338 حلقه ، چاه نیمه عمیق 71 حلقه ،قنات 98 رشته ،3رودخانه فصلی و 4 سد خاكی  است .شهرستان مه ولات با دارا بودن سطح زیر كشت 40921  هكتار محصولات زراعی و باغی 268927  واحد دامی  و اشتغال بیش از 90% جمعیت  شهرستان در بخش  كشاورزی دارای  رتبه های  شاخصی  در تولید  محصولات كشاورزی بوده كه در حقیقت  آن را به یكی از قطبهای  عمده تولیدات كشاورزی  استان تبدیل  نموده است . بر اساس آمارهای موجود  جمع كل ارزش ناخالص محصولات  كشاورزی  منطقه در سال زراعی 83-82 بالغ بر 393718 میلیون ریال ، معادل 5/3 %  كل استان  بوده است . منبع : (جهاد کشاورزی شهرستان مه ولات) 3-2-10  دامپروری :شهرستان مه ولات با توجه به شرایط اقلیمی حاكم و وجود اراضی كشاورزی  از ظرفیت خوبی برای  نگه داری دام برخوردار می باشد . شیوه پرورش دام در منطقه به دوصورت سنتی و نیمه صنعتی  اداره می گردد و دامداری یكی از اركان مهم  تامین معیشت زندگی روستائیان می باشد .( جدول شماره 9 و نمودار شماره 6 )جدول شماره 9 :وضعیت دام وطیور و واحدهای دامی صنعتی شهرستان مه ولات  86--85
دام سبك(راس)     دام سنگین(راس)     طیور(قطعه)     واحددامی صنعتی(واحد)     كندوی زنبورعسل(كلنی)
205857     2344     682245     25/40862     2369

منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات3-2-11   نیروی كار:عمده مردم در شهرستان مه ولات در  بخش كشاورزی وفعالیتهای جنبی آن فعالیت  می كنند وعمده نیروی كار كه بیش از 90% از شاغلین را در بر می گیرد در این بخش مشغول به كار می باشند. سایر شاغلین در بخشهای خدمات و صنعت مشغول فعالیت اند .بیكاری در شهرستان نسبت به سایر شهرستانهای استان و كشور از رقم پایینی برخوردا است .حتی در فصل برداشت محصولات كشاورزی  لازم است كه نیروی انسانی لازم از شهرستانهای اطراف  تامین گردد. ( نمودار شماره 7)3-2-12  صنایع :با توجه به اینكه اكثر جمعیت فعال  در شهرستان مه ولات در بخش کشاورزی مشغول و به تولید محصولات مربوطه مشغولند،تاکنون به بخش صنعت توجه چندانی  نشده است .بعضی از صنایعی که در سالهای اخیر  احداث شده عمداً جزو صنایع تبدیلی  در بخش كشاورزی  می باشند . اما می توان صنایع را در این شهرستان به دو بخش تقسیم کرد . صنایع دستی : از صنایع دستی فعال در روستاهای شهرستان  مه‌ولات فقط قالی‌بافی می‌باشد كه هنوز تعدادی از روستائیان به این امر اشتغال دارند. در گذشته نیز صنایع دستی همچون نمدمالی ، پارچه‌بافی، سبدبافی وجود داشته است اما امروزه بدلیل ورود کالاهای صنعتی و ارزان این صنایع دستی رونق خود را از دست داده است . در سال 1383 در روستاهای پایین مه‌ولات تعداد 600 دار قالی و قالیچه برپا بوده است . صنایع كارخانه ای : واقع شدن شهرستان مه ولات در مسیر جاده ارتباطی  شمال به جنوب ( سنتو) و عبور خط آهن بافق – مشهد و مسیر ارتباطی شهرستانهای خراسان جنوبی و تعداد از شهرستانهای خراسان رضوی به تهران از مسیر فیض آباد از جمله امتیازاتی که می تواند در تحول اقتصادی منطقه نقش بارزی ایفا نموده و از مشکل بیکاری جلوگیری و در نهایت باعث کاهش  مهاجرت شود. یكی از پروژه های در حال اجراء شهرك صنعتی شهرستان در مسیر جاده  فیض آباد به تربت حیدریه می باشدكه شاهد تحول در ایجاد صنایع  در سالهای آینده خواهیم بود . نوع و تعداد كارگاههای صنعتی در روستاهای پایین مه‌ولات در جدول ذیل آمده است . ( جدول شماره 10 ) نوع و تعداد كارگاه‌های صنعتی و تعداد شاغلان آن در دهستان مه‌ولات در سال 1383
ردیف     نوع كارگاه- كارخانه     تعداد     ظرفیت تولید سالانه     واحد     تعداد شاغلین
زن     مرد
1     صنایع فلزی ادوات كشاورزی     5     300     دستگاه     0     12
2     نساجی ابریشم‌كشی     2     600     كیلوگرم     1     2
3     صنایع فلزی- تولید پمپ توربین     2     290     دستگاه     0     10
4     صنایع غذایی- بسته‌بندی خشكبار     1     250     تن     3     5
5     صنایع كانی غیر فلزی- گچ خاكی     2     4000     تن     0     6
6     صنایع چوب     2     28     تن     0     2
7     نساجی تولید پوشاك     7     50000     دست     21     0
جمع     21    
25     37

(حداد – رضا ، سال 1384) جدول شماره 10 :صنایع تبدیلی در بخش كشاورزی شهرستان مه ولات منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات 1385
نوع     تعداد     ظرفیت     محصولات تولیدی     میزان‌محصولات تولیدی     ملاحظات
ترمینال ضبط پسته     18     102300     پوستگیریخشك كردنبسته بندی     577002710017500    
بسته بندی خشكبار وحبوبات     1     630     خشكبارحبوبات     180650    
خوراك دام     1     7000     خوراك دام     7000    

3-2-13  منابع انرژی و معادن:منابع انرژی  مورد استفاده در شهرستان عبارتند از : انرژی برق ،مشتقات نفت ( بنزین ،نفت گاز ، نفت سفید ، نفت كوره و غیره )و انرژی گاز  از سوختهای غیر فسیلی نیز بطور محدود استفاده می شود . اما با ورود گاز به شهرستان مه ولات در سال 1384 مركز شهرستان و تعدادی از روستاهها از نعمت گاز جهت گرمایش و سایر موارد مصرفی بهرمند شده اند . این شهرستان معادن شناخته شده ندارد . 3-2-14  آثار با ستانی :شهر ستان مه ولات   با توجه به منابع  و آثار  به جای مانده  از گذشته  دارای  قدمت تاریخی  زیادی است . از جمله  به واقعه شوم زلزله كه در سال 1026 هجری قمری بر جغرافیای  منطقه  سایه افكنده "سانحه دیگری از علامات آسمانی  و تاثیر  ذوذنابه  آنكه  در این سال  در بعضی  از محالات ولایت زاوه  و محولات  خراسان  زلزله ای  وقوع  یافت  اما در دوغ آباد  نام محلی كه از قرای  معمور ، مقبره آن ولایت ( شهرستان  مه ولات )  است ، چنان زلزله عظیمی  شد  كه در هیج زمانی  وقوع نیافته بود " .[عالم آرا ،ج 2 ،ص 947].همچنین  در كتاب  جهانگشای نادری می خوانیم  كه در وقایع  سال 1140 هجری قمری " وقتی  كه نادر  از كار  تصرف  قلعه مشكان – محلی بین سبزوار و نیشابور – فارغ شده بود  در سر راه  خود به  مشهد  در تعقیب موسی دانكی  از روسای ابدالی هرات  كه با گروهی  از افاقنه  مشغول تاخت وتاز  بودند  به حالت ایلغار تا محولات راند.  در این قصبه  به او خبر رسید  كه موسی  به  بیارجمند  تاخته  و سپس  دو روز پیش  از میانه قاین  و محولات  گذشته  و بطرف هرات  رفته است . لذا  پس از انصراف  از تعقیب  وی  در حوالی  قلعه فیض آباد  شد  كه  به  میرزا مهدی  كلانتر اعراب  غلیظی  تعلق  داشت .  اما كلانتر مزبور  در قلعه را بسته  و در دادن  سورسات  تمرد  می كند .  ناگزیر  نادر هجوم  آورد و قلعه را  به قهر  تصرف می كند و كلانتر  را به سیاست  رسانده  روانه مشهد  می شود ." [ جهانگشای نادری ،ص81]در رابطه با گذشته شهرستان و سابقه تاریخی روستاهای معروف آن چون دوغ آباد و ازغند و حضور خاندان قرایی ها و حاکمیت آنان بر این سرزمین با مراجعه به منابع معتبر نشان از قدمت تاریخی این شهرستان دارد .  در رابطه با ازغنددر کتاب روضه الریاحین  نوشته ی درویش علی بوزجانی  مطالبی در باره شیخ الاسلام خواجه عبد الرشید آمده است : " وی فرزند مهتر شیخ الاسلام احمد است. عالم و عارف و صاحب ولایت بوده و در زمان حیات شیخ الاسلام در معدآباد بوده و بعد از آن  در قریه ازغند ولایت ترشیز ساکن گشت و آنجا بر دست ملاحده خذلهم اله شهادت یافته ، مشهد متبرک وی در ازغند است ." ودر باره دوغ آباد در کتاب ولایت ماه نوشته محمد وکیلی آمده است  : دوغ آباد (دوغدوآباد)در 12 کیلومتری شمال شهر فیض آباد و مرکز فعلی شهرستان مه ولات قرار گرفته و یکی از  روستاهای مهم و قدیمی  منطقه شهرستان مه ولات می باشد . که دارای سوابق تاریخی و دینی و ادبی  درخشان بوده و معروفیت تاریخی دارد"(ولایت ماه ص141) این نشان می دهد که شهرستان  دارای سابقه سکونت از گذشته دور را داشته است .لذا با گشت و گذار  در شهرستان   به اماكن تاریخی كه مشهور ترین آن  رباط آجری  مربوط به دوره قاجاریه است بر می خوریم . این رباط در مسیر  مشهد به كرمان و یزد مورد استفاده مسافران و زائران قرار می گرفته است .  وجود دو رشته قنات در شهر فیض آباد به نامهای شوراب و فیض آباد كه در گذشته و حال  زمین های  دشت  فیض آباد  را آبیاری  می كند . وجود این قنوات  نشاندهنده  این است كه مردمان سخت كوش  شهرستان كه در حاشیه كویر واقع  شده اند  برای مقابله  با كمبود  آب  و بهره وری درست از آن  از این تكنیك ( احداث قنات )  استفاده كرده اند . اما امروزه  بعلت  بهره برداری  نادرست  و استفاده  زیاد  از آبهای زیر زمینی  شاهد كاهش  آبدهی  این قنوات  هستیم  و اگر بهره برداری  به همین صورت  انجام  گیرد  دیر زمانی  نخواهد رسید  كه این قنوات  نیز  خشك شوند.(تصاویر شماره1 و2 و3 )تصویر شماره 1 :رباط دوره قاجاریه شهر فیض آباد تصویر شماره 2 : رباط دوره قاجاریه شهر فیض آباد تصویر شماره 3 : مقبره خواجه عبد الرشید روستای ازغند شهرستان مه ولات 3-2-15  انگیزه های اشتغال كشاورزی شهرستان مه ولات با داران بودن اراضی مستعد و قابل كشت و منابع آبهای زیر زمینی قابل استحصال و بالا بودن میزان تولید در واحد هكتار  باعث شده است از  گذشته های دور در تولید غلات ، صیفی جات و محصولات باغی  مشهور باشد .با توجه به این مسئله كه كیفیت تولیدی محصولات  در حد قابل قبولی  است ، مردمان سخت كوش منطقه و دیگران در جهت توسعه كشاورزی و گسترش آن تلاش مضاعفی را انجام می دهند . بی انصافی است اگر از تلاش گران عرصه جهاد سازندگی در جهت گسترش  كشاورزی و احیای توسعه روستایی نامی برده نشود . این عزیزان بعد از صدور  فرمان امام خمینی (ره ) مبنی بر تشكیل جهاد سازندگی كه از آرمانهای انقلاب شكوهمند اسلامی ایران است به مناطق دوردست  رفته و در توسعه و آبادانی كشور تلاش مضاعفی را انجام داند . اكنون نیز این رسالت بر دوش جهاد كشاورزی می باشد . 3-2-16 محدودیتهای كشاورزی در شهرستان مه ولات شهرستان مه ولات با محدودیت منابع آب و خاک و منابع طبیعی مواجه است . اهم این محدودیت هابشرح ذیل است :1- پیشروی آبهای شور زیرزمینی2- افت شدید سطح آبهای زیرزمینی3- قرارگرفتن درحاشیه وپیشروی كویربه سمت اراضی زراعی وباغی4- پایین بودن راندمان تولید درواحد سطح5- محدودیت منابع آب وعدم استفاده بهینه از آن6- پایین بودن دانش فنی ومهارت كشاورزان7- كمبود منابع سرمایه‌گذاری دربخش کشاورزی 8- كوچك بودن وپراكندگی واحدهای بهره‌برداری9-وجود دامداریهای سنتی ووابسته به مرتع 10- استفاده کشاورزان از سیستمهای سنتی آبیاری در کشاورزی 3-2-17   شیوه های  بهبود اقتصاد كشاورزی مه ولات با عنایت به اینکه عمده فعالیت مردمان شهرستان مه ولات در بخش کشاورزی است به منظور بهبود و ارتقاء این بخش ؛شیوه های زیر پیشنهاد می شود : 1-توسعه پایدار و موزون بخش وحفظ افزایش تولید پایدار2 -بهبود وافزایش كیفی وكمی محصولات كشاورزی3- افزایش بهره‌وری محصولات زراعی4- افزایش بهره‌وری واستفاده بهینه از منابع وعوامل تولید5-اقتصادی نمودن تولید از طریق كاهش هزینه‌ها وافزایش عملكرد درواحدسطح6- توسعه مكانیزاسیون7- توسعه كشت ارقام اصلاح شده وپرمحصول8- تقویت وارتقاء مدیریت تولید درشرایط خشكسالی وكاهش خطرات ناشی از آن 9- حذف دام سبك وابسته به مرتع وجایگزین كردن دام سنگین3-2-18  توانمندیهای شهرستان  مه ولات در زمینه  تولیدات كشاورزی این شهرستان  در سال زراعی86—85  در محصولات باغی بین سایر شهرستانهای خراسان  از نظر سطح زیر كشت 3 محصول ، تولید 5 محصول  و عملكرد 3 محصول  دارای رتبه های  اول تا سوم بوده است  . همچنین در  محصولات زراعی  از نظر سطح زیر كشت  2 محصول ،تولید 2 محصول و عملكرد 3 محصول دارای رتبه 1 تا3  استانی بوده است . تولید بیش از 42%  پسته استان خراسان رضوی (10244 تن پسته خشك ) با سطح زیر كشت 11100 هكتار بارور  حائز رتبه اول استان .*  تولید بیش از 33% انار استان خراسان رضوی (41950 تن )با سطح زیر كشت 2240 هكتار  رتبه اول استان *  تولید 27500 تن گندم در سطح 11050 هكتار آبی .*  تولید 8462 تن پنبه در سطح 620 هكتار .*  تولید 434 تن زیره با سطح 2000 هكتار *  تولید 6750 كیلو  زعفران  در سطح  2580 هكتار.*  تولید 40436 تن محصولات جالیزی .*  تولید 8/5520 تن محصولات دامی  و آبزیان شامل گوشت قرمز و سفید ،شیر ، عسل و تخم مرغ .( جهاد کشاورزی شهرستان مه ولات)1-  پسته :یكی از محصولات  مهم باغی منطقه  كه عمده درآمد  مردم از این محصول  است، پسته می باشد . از مجموع  هكتار پسته بارور استان 11100  هكتار آن در این شهرستان  قرار دارد . میزان تولید این محصول  با میانگین تولید 1260 كیلو در هكتار ، 10244 تن پسته خشك می باشد . ارقام مهم این محصول  عبارتند از  اوحدی ، احمد آقایی ، اكبری ، كله قوچی و سفید بادامی  كه رقم سفید بادام بیشترین سطح زیر كشت را به خود اختصاص داده است .2-انار :ازدیگر محصولات مهم باغی  منطقه انار می باشد . تولید این محصول  در شهرستان  41950 تن با سطح زیر كشت 1904 هكتار (بارور ) و متوسط عملكرد 22000 كیلو در هكتار گزارش شده است. متاسفانه به علت سرمای شدید زمستان 1386 تقریباً کلیه باغات دچار سرمازدگی گردید.3- زعفران :زعفران یکی دیگر از  محصول مهم باغی شهرستان است كه بیش از 5/6 % تولید  این محصول  رادر استان به خود اختصاص داده است. سطح زیر كشت آن 2580 هكتار و میزان تولید 6750 كیلو زعفران خشك و متوسط عملكرد62/2 كیلو  خشك می باشد كه از متوسط عملكرد استان 1 كیلو گرم بیشتر می باشد .( جدول شماره 11) جدول شماره 11 :    محصولات عمده كشاورزی  شهرستان و رتبه آن در استان سال 86--85
ردیف     نام محصول     سطح زیر كشت (هكتار)     تولید ( تن)     رتبه كل استان
1     پسته     8134  بارور     10244     اول
2     انار     1907 بارور     41954     اول
3     زعفران     2580     75/6     ***

منبع : جهاد کشاورزی شهرستان مه ولاتمحصولات زراعی  شهرستان در گروه های  زراعی به شرح ذیل می باشد : غلات 14800 هكتار با تولید 37640 تن –محصولات صنعتی 3758 هكتار و تولید 12060 تن ، حبوبات 290  هكتار با تولیدات 119 تن – محصولات جالیزی  2365 هكتار با تولید  40436 تن – سبزیجان 86 هكتار با تولید  1509 تن – نباتات  علوفه ای 2244 هكتار و 36500 تن تولید – سایر محصولات 457 هكتار  و تولید 183 تن .( جدول شماره 12 ) جدول شماره 12 : محصولات زراعی و سطح زیر كشت و میزان تولید  آنها در سال 86--85
ردیف     محصولات زراعی     سطح زیر كشت (هکتار)     تولید به تن
1.     غلات     14800     37640
2.     صنعتی     3758     12060
3.     حبوبات     290     119
4.     جالیزی     2365     40436
5.     سبزیجات     86     1509
6.     نباتات علوفه ای     2244     36500
7.     سایر محصولات     457     183

منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات

نظرسنجی

» بازدید کننده محترم گروه سنی شما کدام است؟

درباره وب سایت

    بسم الله الرحمن الرحیم

    آدرس های اتصال:
    www.Ahmadnia.org
    www.irmojri.ir

    سامانه پیام کوتاه اختصاصی سایت:
    611 60 20 5000

    شماره تماس :
    09157065630

    شماره نمابر:
    02189775630

آخرین عناوین