تبلیغات
تارنمای شخصی امیرحسین احمدنیا - جغرافیای شهرستان مه ولات(قسمت دوم)

بخش های سایت

-  
صفحه نخست وب سایت شخصی امیرحسین احمدنیا

مطالب خواندنی

آموزش مجری گری و فن بیان

مناسبت ها

نمونه متن مجری

احمدنیا

موضوعات

نویسندگان

  • تعداد پست ها: [cb:blog_category_post_count]

جغرافیای شهرستان مه ولات(قسمت دوم)

نقشه ماهواره شهرستان مه ولات

منابع انرژی و معادن ، محدودیتهای كشاورزی ،  شیوه های  بهبود اقتصاد كشاورزی ، توانمندی در زمینه  تولیدات كشاورزی و بسیاری دیگر از اطلاعات در مورد جغرافیای شهرستان مه ولات در ادامه مطلب:

ماخذ: مركز آمار ایران 1385 ماخذ: مركز آمار ایران 1385 3-2-9   وضعیت كشاورزیاز335056  هكتار مساحت شهرستان 142487 هكتار مراتع ،41 هزار هكتار  مزارع و باغات و مابقی  مناطق مسكونی ، ابنیه و تاسیسات می باشد . آب مورد استفاده در كشاورزی  عمدتاً از منابع زیر زمینی و تاحدودی آب های سطحی  تامین می شود كه شامل چاه عمیق 338 حلقه ، چاه نیمه عمیق 71 حلقه ،قنات 98 رشته ،3رودخانه فصلی و 4 سد خاكی  است .شهرستان مه ولات با دارا بودن سطح زیر كشت 40921  هكتار محصولات زراعی و باغی 268927  واحد دامی  و اشتغال بیش از 90% جمعیت  شهرستان در بخش  كشاورزی دارای  رتبه های  شاخصی  در تولید  محصولات كشاورزی بوده كه در حقیقت  آن را به یكی از قطبهای  عمده تولیدات كشاورزی  استان تبدیل  نموده است . بر اساس آمارهای موجود  جمع كل ارزش ناخالص محصولات  كشاورزی  منطقه در سال زراعی 83-82 بالغ بر 393718 میلیون ریال ، معادل 5/3 %  كل استان  بوده است . منبع : (جهاد کشاورزی شهرستان مه ولات) 3-2-10  دامپروری :شهرستان مه ولات با توجه به شرایط اقلیمی حاكم و وجود اراضی كشاورزی  از ظرفیت خوبی برای  نگه داری دام برخوردار می باشد . شیوه پرورش دام در منطقه به دوصورت سنتی و نیمه صنعتی  اداره می گردد و دامداری یكی از اركان مهم  تامین معیشت زندگی روستائیان می باشد .( جدول شماره 9 و نمودار شماره 6 )جدول شماره 9 :وضعیت دام وطیور و واحدهای دامی صنعتی شهرستان مه ولات  86--85
دام سبك(راس)     دام سنگین(راس)     طیور(قطعه)     واحددامی صنعتی(واحد)     كندوی زنبورعسل(كلنی)
205857     2344     682245     25/40862     2369

منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات3-2-11   نیروی كار:عمده مردم در شهرستان مه ولات در  بخش كشاورزی وفعالیتهای جنبی آن فعالیت  می كنند وعمده نیروی كار كه بیش از 90% از شاغلین را در بر می گیرد در این بخش مشغول به كار می باشند. سایر شاغلین در بخشهای خدمات و صنعت مشغول فعالیت اند .بیكاری در شهرستان نسبت به سایر شهرستانهای استان و كشور از رقم پایینی برخوردا است .حتی در فصل برداشت محصولات كشاورزی  لازم است كه نیروی انسانی لازم از شهرستانهای اطراف  تامین گردد. ( نمودار شماره 7)3-2-12  صنایع :با توجه به اینكه اكثر جمعیت فعال  در شهرستان مه ولات در بخش کشاورزی مشغول و به تولید محصولات مربوطه مشغولند،تاکنون به بخش صنعت توجه چندانی  نشده است .بعضی از صنایعی که در سالهای اخیر  احداث شده عمداً جزو صنایع تبدیلی  در بخش كشاورزی  می باشند . اما می توان صنایع را در این شهرستان به دو بخش تقسیم کرد . صنایع دستی : از صنایع دستی فعال در روستاهای شهرستان  مه‌ولات فقط قالی‌بافی می‌باشد كه هنوز تعدادی از روستائیان به این امر اشتغال دارند. در گذشته نیز صنایع دستی همچون نمدمالی ، پارچه‌بافی، سبدبافی وجود داشته است اما امروزه بدلیل ورود کالاهای صنعتی و ارزان این صنایع دستی رونق خود را از دست داده است . در سال 1383 در روستاهای پایین مه‌ولات تعداد 600 دار قالی و قالیچه برپا بوده است . صنایع كارخانه ای : واقع شدن شهرستان مه ولات در مسیر جاده ارتباطی  شمال به جنوب ( سنتو) و عبور خط آهن بافق – مشهد و مسیر ارتباطی شهرستانهای خراسان جنوبی و تعداد از شهرستانهای خراسان رضوی به تهران از مسیر فیض آباد از جمله امتیازاتی که می تواند در تحول اقتصادی منطقه نقش بارزی ایفا نموده و از مشکل بیکاری جلوگیری و در نهایت باعث کاهش  مهاجرت شود. یكی از پروژه های در حال اجراء شهرك صنعتی شهرستان در مسیر جاده  فیض آباد به تربت حیدریه می باشدكه شاهد تحول در ایجاد صنایع  در سالهای آینده خواهیم بود . نوع و تعداد كارگاههای صنعتی در روستاهای پایین مه‌ولات در جدول ذیل آمده است . ( جدول شماره 10 ) نوع و تعداد كارگاه‌های صنعتی و تعداد شاغلان آن در دهستان مه‌ولات در سال 1383
ردیف     نوع كارگاه- كارخانه     تعداد     ظرفیت تولید سالانه     واحد     تعداد شاغلین
زن     مرد
1     صنایع فلزی ادوات كشاورزی     5     300     دستگاه     0     12
2     نساجی ابریشم‌كشی     2     600     كیلوگرم     1     2
3     صنایع فلزی- تولید پمپ توربین     2     290     دستگاه     0     10
4     صنایع غذایی- بسته‌بندی خشكبار     1     250     تن     3     5
5     صنایع كانی غیر فلزی- گچ خاكی     2     4000     تن     0     6
6     صنایع چوب     2     28     تن     0     2
7     نساجی تولید پوشاك     7     50000     دست     21     0
جمع     21   
25     37

(حداد – رضا ، سال 1384) جدول شماره 10 :صنایع تبدیلی در بخش كشاورزی شهرستان مه ولات منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات 1385
نوع     تعداد     ظرفیت     محصولات تولیدی     میزان‌محصولات تولیدی     ملاحظات
ترمینال ضبط پسته     18     102300     پوستگیریخشك كردنبسته بندی     577002710017500   
بسته بندی خشكبار وحبوبات     1     630     خشكبارحبوبات     180650   
خوراك دام     1     7000     خوراك دام     7000   

3-2-13  منابع انرژی و معادن:
منابع انرژی  مورد استفاده در شهرستان عبارتند از : انرژی برق ،مشتقات نفت ( بنزین ،نفت گاز ، نفت سفید ، نفت كوره و غیره )و انرژی گاز  از سوختهای غیر فسیلی نیز بطور محدود استفاده می شود . اما با ورود گاز به شهرستان مه ولات در سال 1384 مركز شهرستان و تعدادی از روستاهها از نعمت گاز جهت گرمایش و سایر موارد مصرفی بهرمند شده اند . این شهرستان معادن شناخته شده ندارد . 3-2-14  آثار با ستانی :شهر ستان مه ولات   با توجه به منابع  و آثار  به جای مانده  از گذشته  دارای  قدمت تاریخی  زیادی است . از جمله  به واقعه شوم زلزله كه در سال 1026 هجری قمری بر جغرافیای  منطقه  سایه افكنده "سانحه دیگری از علامات آسمانی  و تاثیر  ذوذنابه  آنكه  در این سال  در بعضی  از محالات ولایت زاوه  و محولات  خراسان  زلزله ای  وقوع  یافت  اما در دوغ آباد  نام محلی كه از قرای  معمور ، مقبره آن ولایت ( شهرستان  مه ولات )  است ، چنان زلزله عظیمی  شد  كه در هیج زمانی  وقوع نیافته بود " .[عالم آرا ،ج 2 ،ص 947].همچنین  در كتاب  جهانگشای نادری می خوانیم  كه در وقایع  سال 1140 هجری قمری " وقتی  كه نادر  از كار  تصرف  قلعه مشكان – محلی بین سبزوار و نیشابور – فارغ شده بود  در سر راه  خود به  مشهد  در تعقیب موسی دانكی  از روسای ابدالی هرات  كه با گروهی  از افاقنه  مشغول تاخت وتاز  بودند  به حالت ایلغار تا محولات راند.  در این قصبه  به او خبر رسید  كه موسی  به  بیارجمند  تاخته  و سپس  دو روز پیش  از میانه قاین  و محولات  گذشته  و بطرف هرات  رفته است . لذا  پس از انصراف  از تعقیب  وی  در حوالی  قلعه فیض آباد  شد  كه  به  میرزا مهدی  كلانتر اعراب  غلیظی  تعلق  داشت .  اما كلانتر مزبور  در قلعه را بسته  و در دادن  سورسات  تمرد  می كند .  ناگزیر  نادر هجوم  آورد و قلعه را  به قهر  تصرف می كند و كلانتر  را به سیاست  رسانده  روانه مشهد  می شود ." [ جهانگشای نادری ،ص81]در رابطه با گذشته شهرستان و سابقه تاریخی روستاهای معروف آن چون دوغ آباد و ازغند و حضور خاندان قرایی ها و حاکمیت آنان بر این سرزمین با مراجعه به منابع معتبر نشان از قدمت تاریخی این شهرستان دارد .  در رابطه با ازغنددر کتاب روضه الریاحین  نوشته ی درویش علی بوزجانی  مطالبی در باره شیخ الاسلام خواجه عبد الرشید آمده است : " وی فرزند مهتر شیخ الاسلام احمد است. عالم و عارف و صاحب ولایت بوده و در زمان حیات شیخ الاسلام در معدآباد بوده و بعد از آن  در قریه ازغند ولایت ترشیز ساکن گشت و آنجا بر دست ملاحده خذلهم اله شهادت یافته ، مشهد متبرک وی در ازغند است ." ودر باره دوغ آباد در کتاب ولایت ماه نوشته محمد وکیلی آمده است  : دوغ آباد (دوغدوآباد)در 12 کیلومتری شمال شهر فیض آباد و مرکز فعلی شهرستان مه ولات قرار گرفته و یکی از  روستاهای مهم و قدیمی  منطقه شهرستان مه ولات می باشد . که دارای سوابق تاریخی و دینی و ادبی  درخشان بوده و معروفیت تاریخی دارد"(ولایت ماه ص141) این نشان می دهد که شهرستان  دارای سابقه سکونت از گذشته دور را داشته است .لذا با گشت و گذار  در شهرستان   به اماكن تاریخی كه مشهور ترین آن  رباط آجری  مربوط به دوره قاجاریه است بر می خوریم . این رباط در مسیر  مشهد به كرمان و یزد مورد استفاده مسافران و زائران قرار می گرفته است .  وجود دو رشته قنات در شهر فیض آباد به نامهای شوراب و فیض آباد كه در گذشته و حال  زمین های  دشت  فیض آباد  را آبیاری  می كند . وجود این قنوات  نشاندهنده  این است كه مردمان سخت كوش  شهرستان كه در حاشیه كویر واقع  شده اند  برای مقابله  با كمبود  آب  و بهره وری درست از آن  از این تكنیك ( احداث قنات )  استفاده كرده اند . اما امروزه  بعلت  بهره برداری  نادرست  و استفاده  زیاد  از آبهای زیر زمینی  شاهد كاهش  آبدهی  این قنوات  هستیم  و اگر بهره برداری  به همین صورت  انجام  گیرد  دیر زمانی  نخواهد رسید  كه این قنوات  نیز  خشك شوند.(تصاویر شماره1 و2 و3 )
تصویر شماره 1 :رباط دوره قاجاریه شهر فیض آباد تصویر شماره 2 : رباط دوره قاجاریه شهر فیض آباد تصویر شماره 3 : مقبره خواجه عبد الرشید روستای ازغند شهرستان مه ولات
 3-2-15  انگیزه های اشتغال كشاورزی شهرستان مه ولات با داران بودن اراضی مستعد و قابل كشت و منابع آبهای زیر زمینی قابل استحصال و بالا بودن میزان تولید در واحد هكتار  باعث شده است از  گذشته های دور در تولید غلات ، صیفی جات و محصولات باغی  مشهور باشد .با توجه به این مسئله كه كیفیت تولیدی محصولات  در حد قابل قبولی  است ، مردمان سخت كوش منطقه و دیگران در جهت توسعه كشاورزی و گسترش آن تلاش مضاعفی را انجام می دهند . بی انصافی است اگر از تلاش گران عرصه جهاد سازندگی در جهت گسترش  كشاورزی و احیای توسعه روستایی نامی برده نشود . این عزیزان بعد از صدور  فرمان امام خمینی (ره ) مبنی بر تشكیل جهاد سازندگی كه از آرمانهای انقلاب شكوهمند اسلامی ایران است به مناطق دوردست  رفته و در توسعه و آبادانی كشور تلاش مضاعفی را انجام داند . اكنون نیز این رسالت بر دوش جهاد كشاورزی می باشد .
3-2-16 محدودیتهای كشاورزی در شهرستان مه ولات شهرستان مه ولات با محدودیت منابع آب و خاک و منابع طبیعی مواجه است . اهم این محدودیت هابشرح ذیل است :
1- پیشروی آبهای شور زیرزمینی2- افت شدید سطح آبهای زیرزمینی3- قرارگرفتن درحاشیه وپیشروی كویربه سمت اراضی زراعی وباغی4- پایین بودن راندمان تولید درواحد سطح5- محدودیت منابع آب وعدم استفاده بهینه از آن6- پایین بودن دانش فنی ومهارت كشاورزان7- كمبود منابع سرمایه‌گذاری دربخش کشاورزی 8- كوچك بودن وپراكندگی واحدهای بهره‌برداری9-وجود دامداریهای سنتی ووابسته به مرتع 10- استفاده کشاورزان از سیستمهای سنتی آبیاری در کشاورزی
 3-2-17   شیوه های  بهبود اقتصاد كشاورزی مه ولات با عنایت به اینکه عمده فعالیت مردمان شهرستان مه ولات در بخش کشاورزی است به منظور بهبود و ارتقاء این بخش ؛شیوه های زیر پیشنهاد می شود : 1-توسعه پایدار و موزون بخش وحفظ افزایش تولید پایدار2 -بهبود وافزایش كیفی وكمی محصولات كشاورزی3- افزایش بهره‌وری محصولات زراعی4- افزایش بهره‌وری واستفاده بهینه از منابع وعوامل تولید5-اقتصادی نمودن تولید از طریق كاهش هزینه‌ها وافزایش عملكرد درواحدسطح6- توسعه مكانیزاسیون7- توسعه كشت ارقام اصلاح شده وپرمحصول8- تقویت وارتقاء مدیریت تولید درشرایط خشكسالی وكاهش خطرات ناشی از آن 9- حذف دام سبك وابسته به مرتع وجایگزین كردن دام سنگین
3-2-18  توانمندیهای شهرستان  مه ولات در زمینه  تولیدات كشاورزی این شهرستان  در سال زراعی86—85  در محصولات باغی بین سایر شهرستانهای خراسان  از نظر سطح زیر كشت 3 محصول ، تولید 5 محصول  و عملكرد 3 محصول  دارای رتبه های  اول تا سوم بوده است  . همچنین در  محصولات زراعی  از نظر سطح زیر كشت  2 محصول ،تولید 2 محصول و عملكرد 3 محصول دارای رتبه 1 تا3  استانی بوده است . تولید بیش از 42%  پسته استان خراسان رضوی (10244 تن پسته خشك ) با سطح زیر كشت 11100 هكتار بارور  حائز رتبه اول استان .*  تولید بیش از 33% انار استان خراسان رضوی (41950 تن )با سطح زیر كشت 2240 هكتار  رتبه اول استان *  تولید 27500 تن گندم در سطح 11050 هكتار آبی .*  تولید 8462 تن پنبه در سطح 620 هكتار .*  تولید 434 تن زیره با سطح 2000 هكتار *  تولید 6750 كیلو  زعفران  در سطح  2580 هكتار.*  تولید 40436 تن محصولات جالیزی .*  تولید 8/5520 تن محصولات دامی  و آبزیان شامل گوشت قرمز و سفید ،شیر ، عسل و تخم مرغ .( جهاد کشاورزی شهرستان مه ولات)1-  پسته :یكی از محصولات  مهم باغی منطقه  كه عمده درآمد  مردم از این محصول  است، پسته می باشد . از مجموع  هكتار پسته بارور استان 11100  هكتار آن در این شهرستان  قرار دارد . میزان تولید این محصول  با میانگین تولید 1260 كیلو در هكتار ، 10244 تن پسته خشك می باشد . ارقام مهم این محصول  عبارتند از  اوحدی ، احمد آقایی ، اكبری ، كله قوچی و سفید بادامی  كه رقم سفید بادام بیشترین سطح زیر كشت را به خود اختصاص داده است .2-انار :ازدیگر محصولات مهم باغی  منطقه انار می باشد . تولید این محصول  در شهرستان  41950 تن با سطح زیر كشت 1904 هكتار (بارور ) و متوسط عملكرد 22000 كیلو در هكتار گزارش شده است. متاسفانه به علت سرمای شدید زمستان 1386 تقریباً کلیه باغات دچار سرمازدگی گردید.3- زعفران :زعفران یکی دیگر از  محصول مهم باغی شهرستان است كه بیش از 5/6 % تولید  این محصول  رادر استان به خود اختصاص داده است. سطح زیر كشت آن 2580 هكتار و میزان تولید 6750 كیلو زعفران خشك و متوسط عملكرد62/2 كیلو  خشك می باشد كه از متوسط عملكرد استان 1 كیلو گرم بیشتر می باشد .( جدول شماره 11) جدول شماره 11 :    محصولات عمده كشاورزی  شهرستان و رتبه آن در استان سال 86--85
ردیف     نام محصول     سطح زیر كشت (هكتار)     تولید ( تن)     رتبه كل استان
1     پسته     8134  بارور     10244     اول
2     انار     1907 بارور     41954     اول
3     زعفران     2580     75/6     ***

منبع : جهاد کشاورزی شهرستان مه ولاتمحصولات زراعی  شهرستان در گروه های  زراعی به شرح ذیل می باشد : غلات 14800 هكتار با تولید 37640 تن –محصولات صنعتی 3758 هكتار و تولید 12060 تن ، حبوبات 290  هكتار با تولیدات 119 تن – محصولات جالیزی  2365 هكتار با تولید  40436 تن – سبزیجان 86 هكتار با تولید  1509 تن – نباتات  علوفه ای 2244 هكتار و 36500 تن تولید – سایر محصولات 457 هكتار  و تولید 183 تن .( جدول شماره 12 ) جدول شماره 12 : محصولات زراعی و سطح زیر كشت و میزان تولید  آنها در سال 86--85
ردیف     محصولات زراعی     سطح زیر كشت (هکتار)     تولید به تن
1.     غلات     14800     37640
2.     صنعتی     3758     12060
3.     حبوبات     290     119
4.     جالیزی     2365     40436
5.     سبزیجات     86     1509
6.     نباتات علوفه ای     2244     36500
7.     سایر محصولات     457     183

منبع : جهاد كشاورزی شهرستان مه ولات

نظرسنجی

» بازدید کننده محترم گروه سنی شما کدام است؟

درباره وب سایت

    بسم الله الرحمن الرحیم

    آدرس های اتصال:
    www.Ahmadnia.org
    www.irmojri.ir

    سامانه پیام کوتاه اختصاصی سایت:
    611 60 20 5000

    شماره تماس :
    09157065630

    شماره نمابر:
    02189775630

آخرین عناوین